Басты бет MEDIA АҚПАРАТТЫҚ ХАБАРЛАМА
04.05.2026

АҚПАРАТТЫҚ ХАБАРЛАМА

Қазақстан мен Моңғолия зейнетақы саласында ынтымақтастық орнатуда

2026 жылғы 1 сәуірден бастап Қазақстан мен Моңғолия үкіметтері арасындағы зейнетақы саласындағы ынтымақтастық туралы келісім (бұдан әрі – Келісім) күшіне енді. Келісім екі ел азаматтарының зейнетақы құқықтарын қорғауға бағытталған.

Келісім Қазақстан немесе Моңғолия аумағында тұрақты тұратын және осы елдердің бірінің аумағында еңбек өтілі бар азаматтарға қолданылады. Аталған еңбек өтілі тұратын мемлекетінің заңнамасына сәйкес зейнетақы тағайындау кезінде ескерілетін болады.

Келісім аясында келесі төлем түрлері тағайындалады:

Қазақстанда – республикалық бюджет есебінен жасына байланысты зейнетақы төлемдері, сондай-ақ міндетті зейнетақы жарналары мен міндетті кәсіптік зейнетақы жарналары есебінен Бірыңғай жинақтаушы зейнетақы қорынан (БЖЗҚ) төленетін зейнетақы төлемдері (жинақтаушы зейнетақы);
Моңғолияда – сақтандыру зейнетақы қорынан жасына байланысты зейнетақылар. Зиянды және ауыр еңбек жағдайларында жұмыс істеген адамдарға тағайындалатын мерзімінен бұрын төленетін зейнетақылар бұл Келісімге кірмейді (бұл жағдайда төлемдер Моңғолияның әлеуметтік сақтандыру туралы заңнамасына сәйкес сақтандыру зейнетақы қорынан жүзеге асырылады).

Қазақстанда бюджет қаражаты есебінен жасына байланысты зейнетақыны және Моңғолияда жасына байланысты зейнетақыны тағайындауға өтініш, қажетті құжаттарымен бірге, өтініш беруші тұратын елдің құзыретті органына тапсырылады.

Бұл ретте Моңғолия азаматтары БЖЗҚ-дан жинақтаушы зейнетақы төлемдерін алу үшін өтінішті қажетті құжаттарымен бірге екі елдің бірінің құзыретті органына ұсына алады.

Келісімді іске асыруға уәкілетті органдар:

– Қазақстанда – Қазақстан Республикасының Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрлігі;

– Моңғолияда – Моңғолияның Еңбек және әлеуметтік қорғау министрлігі

Қазақстан тарапынан Келісімді іске асыратын құзыретті органдар:

БЖЗҚ – жинақтаушы зейнетақы мәселелерімен айналысады. Оның функцияларына БЖЗҚ-да зейнетақы жинақтары бар Моңғолия азаматтарынан немесе олардың өкілдерінен өтініштер мен құжаттарды қабылдау, мәліметтер мен құжаттарды өңдеу, жинақтаушы зейнетақыны тағайындау немесе тағайындаудан бас тарту туралы шешім қабылдау, сондай-ақ төлемдерді жүзеге асыру кіреді;
Қазақстан Республикасы Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрлігінің Халықты әлеуметтік қорғау саласындағы реттеу және бақылау комитеті (Комитет) – зейнетақы тағайындау кезінде еңбек өтілін растауды және тиісті сұраулар жіберуді жүзеге асырады. Егер Моңғолия азаматына Қазақстанда зейнетақы тағайындалса, қажет болған жағдайда оның Моңғолия аумағында жинаған еңбек өтілін растау үшін Моңғолияның құзыретті органына сұрау жолданады. Өз кезегінде, Комитет Моңғолия тарапының сұрауы бойынша Қазақстан азаматтарына Моңғолияда зейнетақы тағайындалса, олардың еңбек өтілі туралы ақпарат ұсынады.

Моңғолия азаматтарына БЖЗҚ-дан жинақтаушы зейнетақы төлемдері:

алушы Қазақстан заңнамасына сәйкес зейнеткерлік жасқа (ерлер үшін – 63 жас, әйелдер үшін – 2026 жылы 61 жас) толып, Қазақстаннан Моңғолияға тұрақты тұруға (ТТЖ) кеткен жағдайда және «Жеке тұлғалар» мемлекеттік деректер базасында оның ТТЖ-ға кеткені туралы белгі болған кезде (зейнетақы жинақтарын ТТЖ-ға кетуіне байланысты біржолғы төлеу қарастырылмаған);
ай сайын алушының шотына Моңғолияның ұлттық валютасы – төгрөгпен аудару арқылы жүзеге асырылады.

Қазақстан мен Моңғолия арасындағы осы Келісімнің қабылдануы зейнетақы саласындағы халықаралық ынтымақтастықты дамытудағы маңызды қадам болып табылады. Ол екі елде еңбек еткен азаматтардың зейнетақы құқықтарының сақталуын қамтамасыз етіп, зейнетақы тағайындау үдерісін анағұрлым ыңғайлы әрі ашық етеді. Келісімді іске асыру азаматтарға шетелде жинақтаған еңбек өтілін есепке алуға және тұратын елдің заңнамасына сәйкес зейнетақы төлемдерін алуға мүмкіндік береді. Бұл, әсіресе, халықтың еңбек көші-қоны артып отырған жағдайда аса маңызды.

БЖЗҚ 2013 жылғы 22 тамызда «ГНПФ» ЖЗҚ» АҚ негізінде құрылды. БЖЗҚ құрылтайшысы және акционері – Қазақстан Республикасы Қаржы министрлігінің «Мемлекеттік мүлік және жекешелендіру комитеті» ММ арқылы Қазақстан Республикасының Үкіметі. БЖЗҚ зейнетақы активтерін сенімгерлікпен басқаруды Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкі жүзеге асырады. Зейнетақы заңнамасына сәйкес БЖЗҚ міндетті зейнетақы жарналарын, жұмыс берушінің міндетті зейнетақы жарналарын, міндетті кәсіптік зейнетақы жарналарын, ерікті зейнетақы жарналарын тартуды, сондай-ақ «Қазақстан Республикасының екінші деңгейдегі банктерінде орналастырылған депозиттерге міндетті кепілдік беру туралы» Қазақстан Республикасының Заңына сәйкес депозиттерге міндетті кепілдік беруді жүзеге асыратын ұйым аударған кепілдік берілген депозит бойынша кепілдік берілген өтемнің талап етілмеген сомасы есебінен қалыптастырылған ерікті зейнетақы жарналарын есепке алып, оның есебін жүргізеді, зейнетақы төлемдерін жүзеге асыруды қамтамасыз етеді. Сондай-ақ Қор нысаналы активтер мен нысаналы талаптарды есепке алуды, нысаналы жинақтау шоттарына нысаналы жинақтарды (НЖ) есепке алу мен есептеуді, НЖ төлемдерін оларды алушының банк шоттарына есептеуді, «Ұлттық қор – балаларға» бағдарламасы шеңберінде Қазақстан Республикасының Үкіметі айқындаған тәртіппен НЖ қайтарымдарын есепке алуды жүзеге асырады (толығырақ www.enpf.kz сайтында).

Казахстан и Монголия устанавливают сотрудничество в пенсионной сфере

С 1 апреля 2026 года вступило в силу Соглашение между правительствами Казахстана и Монголии о сотрудничестве в пенсионной сфере (Соглашение), направленное на защиту пенсионных прав граждан двух стран.

Соглашение распространяется на граждан Казахстана и Монголии, постоянно проживающих на территории одной из указанных стран и имеющих трудовой стаж на территорииКазахстана или Монголии, который будет учитываться при назначении пенсии в одной из этих стран по законодательству государства проживания.

В рамках Соглашения назначаются следующие виды выплат:

в Казахстане пенсионные выплаты по возрасту за счет республиканского бюджета, а также пенсионные выплаты по достижении пенсионного возраста за счет обязательных пенсионных взносов и обязательных профессиональных пенсионных взносов из ЕНПФ (накопительные пенсии);
в Монголии — пенсии по возрасту из страхового пенсионного фонда, за исключением досрочных пенсий лицам, работавшим во вредных и тяжелых условиях труда (в данном случае они выплачиваются из страхового пенсионного фонда в порядке и на условиях, предусмотренных законодательством о социальном страховании Монголии).

Заявление на назначение пенсии по возрасту за счет бюджетных средств в Казахстане и пенсий по возрасту в Монголии вместе с необходимыми документами, предусмотренными законодательством государства проживания,подаётся заявителем в компетентный орган страны проживания.

При этом заявление на получение накопительной пенсии из ЕНПФ с приложением необходимых документов граждане Монголии могут подать в компетентный орган любой из двух стран.

Уполномоченными органами по реализации Соглашения являются:

в Казахстане Министерство труда и социальной защиты населения Республики Казахстан:

в Монголии Министерство труда и социальной защиты Монголии.

Компетентными органами в Казахстане по реализации Соглашения являются:

ЕНПФ, который занимается вопросами накопительной пенсии. В его функции входит прием заявлений и документов от граждан Монголии, имеющих пенсионные накопления в ЕНПФ или их представителей, обработкасведений и документов, а также принятие решений о назначении/отказе в назначении накопительной пенсии, осуществление выплаты накопительной пенсии;
Комитет регулирования и контроля в сфере социальной защиты населения Министерства труда и социальной защиты населения РК (Комитет), который осуществляет подтверждение трудового стажа и направление запросов по трудовому стажу при назначении пенсий по возрасту в Казахстане и Монголии. Если гражданину Монголии назначается пенсия в Казахстане, при необходимости направляется запрос в компетентный орган Монголии для подтверждения стажа работы, приобретённого на её территории. В свою очередь, по запросу монгольской стороны Комитет предоставляет информацию о стаже граждан Казахстана, если им назначается пенсия в Монголии.

Накопительная пенсия гражданам Монголии из ЕНПФ производится:

в случае выезда получателя накопительной пенсии, достигшего пенсионного возраста по законодательству Казахстана (63 года для мужчин и 61 год в 2026 году для женщин) на постоянное место жительства (ПМЖ) из Казахстана в Монголию при условии наличия в государственной базе данных «Физические лица» (ГБДФЛ)отметки о его выезде на ПМЖ (единовременные выплаты пенсионных накоплений в связи с выездом на ПМЖ не предусмотрены);
ежемесячно на счет получателя в национальной валюте Монголии (тугриках).

Принятие Соглашения между Казахстаном и Монголией является важным шагом в развитии международного сотрудничества в пенсионной сфере. Оно обеспечивает сохранность пенсионных прав граждан, работавших в обеих странах, и делает процесс назначения пенсий более удобным и прозрачным. Реализация Соглашения позволит гражданам учитывать трудовой стаж, приобретённый за рубежом, и получать пенсионные выплаты в соответствии с законодательством страны проживания, что особенно важно в условиях растущей трудовой мобильности населения.

ЕНПФ создан 22 августа 2013 года на базе АО «НПФ «ГНПФ». Учредителем и акционером ЕНПФ является Правительство Республики Казахстан в лице ГУ «Комитет государственного имущества и приватизации» Министерства финансов Республики Казахстан. Доверительное управление пенсионными активами ЕНПФ осуществляет Национальный Банк Республики Казахстан. В соответствии с пенсионным законодательством ЕНПФ осуществляет привлечение обязательных пенсионных взносов, обязательных пенсионных взносов работодателя, обязательных профессиональных пенсионных взносов, добровольных пенсионных взносов, а также зачисление и учет добровольных пенсионных взносов, сформированных за счет невостребованной суммы гарантийного возмещения по гарантируемому депозиту, перечисленной организацией, осуществляющей обязательное гарантирование депозитов, в соответствии с Законом Республики Казахстан «Об обязательном гарантировании депозитов, размещенных в банках второго уровня Республики Казахстан», обеспечивает осуществление пенсионных выплат. Также Фонд осуществляет учет целевых активов и целевых требований, учет и зачисление целевых накоплений (ЦН) на целевые накопительные счета, выплат ЦН их получателю на банковские счета, учет возвратов ЦН в порядке, определенном Правительством Республики Казахстан в рамках программы «Национальный фонд – детям». (Подробнее на www.enpf.kz).

Пресс-центр АО «ЕНПФ»

Добавить комментарий

Ваш адрес email не будет опубликован. Обязательные поля помечены *

Этот сайт использует Akismet для борьбы со спамом. Узнайте, как обрабатываются ваши данные комментариев.

Оқи отырыңыз

АҚПАРАТТЫҚ ХАБАРЛАМА

Бірыңғай жинақтаушы зейнетақы қоры» АҚ (БЖЗҚ, Қор) салымшыларға зейнетақы капиталын қалыпт…