Эбола – ауыр ағыммен өтетін, кей жағдайда өлімге әкелетін вирустық инфекция. Өлім көрсеткіші орта есеппен 50%-ға жетеді.
Қазір бұл тақырып өзекті: ДДҰ-ң 2026 жылдың 23 қазандағы мәліметі бойынша, Конго Демократиялық Республикасында Эбола індеті жалғасып жатыр (10мыңнан астам жағдай, 5 мыңнан астам өлім-жітім), сондай-ақ Кения мен Нигерияда сырттан әкелінген жағдайлар тіркелген. Бірақ әлем бойынша жалпы қауіп төмен деп бағаланған.
Вирус қалай жұғады: биологиялық сұйықтықтар арқылы: Науқастың қаны, сілекейі, тері бөлінділері, құсығы, нәжісі, басқа да сұйықтықтарымен тікелей байланыс кезінде жұғады, жануарлардан: жеміс жарқанаттары, маймылдардан жұғуы мүмкін.
Ауру белгілері байқалмаған науқас инфекция таратпайды.
Негізгі белгілері: (2-21 күн ішінде байқалады)
- дене қызуының күрт, жоғары көтерілуі;
- қатты әлсіздік, бас ауруы, бұлшықет ауырсынуы, буын сырқырауы;
- тамақ ауыруы, жүрек айну, құсу және іш өту (диарея);
- ауыр жағдайда – ішкі/сыртқы қан кету, бауыр, бүйректің істен шығуы.
Алдын алу және сақтық шаралары: эпидемия орын алған өңірге барудан бас тарту/ қатаң сақтық таныту, қолды жиі, мұқият жуу, антисептик қолдану, ауру адамдармен, олардың заттарымен, белгісіз жабайы жануарлармен байланыс жасамау.
Шетелге шыққанда Эболадан сақтанудың ең дұрыс жолы – қай елде індет бар екенін алдын ала тексеру.
Ұшақта, әуежайда, шетелге барғанда қалай сақтану керек:
- қолды сабынмен/антисептикпен тазалаңыз;
- қолыңызды көз, мұрын, аузға тигізбеңіз;
- ауырған адамдардың қанымен/басқа дене сұйықтық-мен жанаспаңыз;
- таза, санитарлық талаптары сақталған қонақүй таңдаңыз;
- көшеде белгісіз, әсіресе жабайы жануарларға жақындамаңыз;
- өлген жануарларға қол тигізбеңіз;
- ет пен басқа жануар өнімдерін жақсылап пісіріп жеңіз;
- ауру адамға күтім жасаудан аулақ болыңыз.
Сапардан кейін нені бақылау керек? Егер Эбола тіркелген аймақта, әсіресе науқаспен тікелей байланыста болсаңыз, ықтимал байланыстан кейін 21 күн бойы денсаулығыңызды бақылаңыз. Дене қызуы, қатты әлсіздік, бас және бұлшықет ауруы, құсу немесе іш өту, іштің ауруы мазаласа, жедел медициналық қызметке телефон соғып, сапарыңыз бен ықтимал байланыс туралы айтыңыз.
Ауруханаға алдын ала ескертусіз бармаңыз!
Индира КҮНБАСОВА,
Жетісу облысы санитариялық-эпидемиологиялық бақылау департаменті басшысының орынбасары.