Жаңалықтар

Ольга Перепечинаның сөзінше, Жаңа Конституция жобасы – маңызды әрі жауапты жұмыстың жемісі және қоғамның заманауи қажеттіліктерін ескере отырып, мемлекеттік құрылымды жаңартуға бағытталған. «Жаңа Конституция биліктің тұрақты әрі түсінікті үлгісін қалыптастырып, өкілетті институттардың рөлін нығайтады және мемлекет пен азаматтар арасындағы өзара қатынастың нақты ережелерін белгілейді. Барлық өзгерістердің басты мақсаты – адам,…

Комиссия мүшесі Ата заң жобасындағы сөз бостандығы мен ғылыми-техникалық, көркем шығармашылық еркіндігіне қатысты баптарға тоқталды. «Еркін ойсыз ел көсегесі көгермейді, ашық пікір алмасусыз алға баспайды. Жаңа жобада сөз бостандығын шектеуге қатысты норма жоқ. Басты мақсат – жауапкершілік жүгін күшейту, арандатушылық әрекеттердің алдын алу. Сондай-ақ, жобада ақпаратты еркін алу мен тарату құқығының айқын бекітілуі – өркениетке…

Ол жаңа Конституция жобасында адамикапитал, ғылым, инновация, шығармашылықеркіндігі және цифрлық қауіпсіздік сияқты болашаққа қатысты тақырыптар көбірекқозғалып жатқанына назар аударды. Оныңайтуынша, құжатта болашаққа бағдарланутұрғысынан ерекше маңызды үш негізгібасымдықты бөліп қарауға болады. Бірінші мәселе мәдениет, білім, ғылымжәне инновация құндылықтарын Преамбуладабекітуге, сондай-ақ адами капиталды мемлекетқызметінің стратегиялық бағыты ретінде тануғабайланысты. «Мәдениет пен білім, ғылым менинновация құндылықтарын преамбуладабекіту, сондай—ақ адами капиталды мемлекетқызметінің стратегиялық бағыты ретінде тануұлттың жаңа сапасы мен ақылды экономиканыдамытудың конституциялық негізін құрайды», –деді ол. Екінші маңызды мәселе – ғылым менинновацияны дамыту жаңа типтегіадамдарсыз, яғни, тек білім жиынтығы бармамандар емес, сыни тұрғыдан ойлауға,жаңаны жасауға және өз жұмысыныңнәтижелерін қорғауға қабілетті азаматтарсызмүмкін еместігінде. Конституция жобасында – бұл орта және жоғары білім алу құқығының, сөзбостандығының, ғылыми және шығармашылықкөріністің, сондай-ақ зияткерлік еңбектіқорғаудың кепілдіктерін қамтитын жеке тұлғаны дамытудың тұтас траекториясы ретіндекөрінеді. Бұл нормалар, оның пікірінше, Қазақстаншетелде оқитын студенттер саны бойыншаәлемдік көшбасшылардың қатарына кіруіаясында ерекше маңызға ие болып келеді.Алайда білім берудің ұтқырлығы емес, мемлекеттің олардың әлеуетін ел ішінде іскеасыру үшін жағдай жасау қабілеті маңызды. Ол назар аударған үшінші мәселе жаңаұрпаққа қатысты. Айгүл Сәдуақасованыңайтуынша, Қазақстанда қазір демографиялықөсім байқалуда, ел халқының 30%—данастамын балалар мен жастар құрайды. Дәл осы тұрғыдан алғанда Конституцияның жаңаредакциясы мемлекеттік құрылым туралықұжат ретінде ғана емес, сонымен қатар цифрлық дәуірдегі өмірге кепілдік беру жүйесі− дербес деректерді қорғау, жеке өмірге қол сұғылмаушылық және электрондықкоммуникациялардағы қауіпсіздік ретінде де маңызды. Айгүл Сәдуақасова сөзін қорытындылайкеле, жаңа Конституцияның жобасы тарихи,зияткерлік және технологиялық жаңа дәуіргежасалған қадамға айналатынын атап өтті.Ғылымның, инновацияның, мәдениет пенбілімнің басымдығын бекіте отырып, елімізбілімге, адами әлеуетке және Тәуелсіздіктіңқұндылықтарына негізделген орнықты дамудыңіргетасын қалыптастырады.

Вера  Ким  Мемлекет  басшысының еріктілер қозғалысына  тұрақты  түрде  қолдау  көрсететінін еске  салды. Ағымдағы  жылдың  30  қаңтарында ауқымды  көлемде  өткен  Еріктілер  форумы  осының  жарқын  дәлелі  болды. «Жаңа  Конституция  жобасына  ұсыныстар жинау  жарияланған  сәттен  бастап  маған волонтерлік  ұйымдар  мен  еріктілердің өздерінен 31-баптың 2—тармағын  «волонтерлік» деген  сөзбен  толықтыру  туралы өтініштер бірнеше  рет келіп  түсті.  Осыған  байланысты…

Оның айтуынша, жаңа Конституция жобасы жарияланған сәттен бастап әртүрлі арналар арқылы 4 мыңнан астам ұсыныс келіп түскен. Бақыт Нұрмұханов атап өткендей, Конституциялық комиссия барлық ұсыныстар, пікірлер мен ескертулерді мұқият зерделеп жатыр. «Талдау көрсеткендей, олардың бірқатары назар аударуға тұрарлық және баптардың мазмұнын толықтырады, кепілдіктерді күшейтеді, құқықтық нормалардың тұжырымдамасын жақсартады, сондай-ақ айқындық пен құқықтық…

Комиссия отырысында ол экологиялық нормалардың өңірлер үшін, соның ішінде экологиялық ахуалы күрделі Арал маңы аймақтары үшін ерекше маңызға ие екенін айтты. Облыс әкімінің пікірінше, теңіздің тартылуы қоршаған ортаға ғана емес, аймақ халқының өмір сапасына, денсаулығына және әлеуметтік жағдайына да тікелей әсер етіп отыр. «Арал теңізінің тағдыры – бүкіл адамзат үшін…

Дөңгелек үстел отырысын ҚазҰУ заң факультетінің деканы Уәлихан Ахатов ашып, жаңа Конституция жобасының мазмұндық әрі идеялық өзегі преамбулада айқын көрініс тапқанын жеткізді.  «Жаңартылған преамбула формалды кіріспе емес, мемлекеттің рухани-идеялық тұғыры, Конституцияның бүкіл мәтінін біріктіріп тұрған құндылықтық бағдар ретінде ұсынылады. Дәл осы бөлімде мемлекеттің тарихи жады, қоғамдық келісімге деген ұмтылысы және…